Nan peyi Dayiti
Nouvèl Kout Kreyòl
Plato Santral: majistra Dongo reparèt nan Ench
Apre kèk jou bri t ap kouri li ta nan mawon, majistra kominal
Ench la, Dongo Joseph te reparèt jou 11 oktòb la tèt
nan vil la, kote li te bay yon konferans pou laprès. Dongo te di
donk ke li pa konn afè 400 mil goud ki fè wout kwochi a e
li pa konn tou keksyon konplo asasinay sou senatè Plato Santral
la, Michel Renard ki akize l la. Majistra te di se pito kont limenm ke
yon konplo ap marinen kont li, e ke l ap pouswiv devan lajistis madan Faussette
ki se direktris depatmantal Plato Santral la, pou madanm sa a ta vin bay
limyè sou yon 59 mil goud ki te pase nan men l, nan kestyon pwogram
skolarizasyon inivèsèl gouvènman an. Li te ensiste
pou yo ta arete madanm lan. Men, majistra Dongo pa janm di sa limenm te
fè ak 400 mil goud la.
Eddy Volel reparèt pou «denonse»
Lidè Rasanbleman demokrat kretyen (RDC) a, Eddy Volel, «denonse»
koripsyon ak tout lòt bagay dwòl li di k ap fèt nan
pouvwa lavalas la. Volèl ki gen trè lontan depi l te disparèt,
reparèt pou vini di: «Apre 11 zan rèt Lavalas, lavalas
fini pa montre se peyi ki pi pòv sou latè, yo pa wont. Pèp
ayisyen pa janm wè koulè lajan peyi letranje renmèt
gouvènman lavalas la, pou byennèt pèp la. Lajan wout
fè fon, lajan diri fè yon, lajan medikaman ak dlo pwòp
fè fon...»
Nòdwès: senatè a akize depite a
Senatè Fanmi Lavalas la Evalière Beauplan akize depite
Fanmi Lavalas Dominique Filord, kòm kwa se li ki ta patisipe nan
badijonnen tribinal de pè komin Jan Rabèl la ak ekskreman.
Senatè a di se paske depite Jan Rabèl la wè popilasyon
an koumanse ba l do, akoz tout pwomès li te fè nan kanpay
elektoral li, li pa respekte, ki fè li aji konsa.
Katèl lameri Pòtoprens lan sanble li tèt anba
Mèt Lionel Bernard ki se prezidan Kou siperyè dè
kont ak kontansye administratif fè konnen enstans sa a konstate
gen anpil bagay ki pa dwat ki t ap pase nan lameri Pòtoprens. Li
te di tou ke lakou a l ap dirije a fè yon seri rekòmandasyon
bay ministè Enteryè konsènan move jesyon administrasyon
kominal la: «Kont lameri a yo te mal jere. Labank repiblik Dayiti,
Labank Santral te tounen yon seri chèk bay Lameri a paske chèk
sa yo te bay san pwovizyon. Ou konnen nan zafè penal bay yon chèk
san pwovizyon se yon enfraksyon. Donk, sa nou te fè, nou te ekri
minis Enteryè a pou pale bagay sa yo. Nou te konstate pa t gen pwosè
vèbal deliberasyon, yon lòt fason, katè l pa janm
reyini pou delibere sou pwoblèm ki kenbe sitwayèn, sitwayen
Pòtoprens yo nan gòj. Donk, nou pa te jwenn kaye deliberasyon
konsèy la... Li sanble desizyon yo te pran pou fè plezi.
Yon lòt jan, pa t gen konsètasyon, antant ant majistra yo...
Nou te di nan lèt nou an nou konstate chak majistra, chak majistra
adjwen gen yon so.»
Senatè Médard pwononse li
Senatè Joseph Médard, ki t ap pale sou konfli ant Premye
minis Chérestal ak minis Enteryè a Ménard, fè
konnen se prezidan Aristide ki pou tranche: «Se prezidan repiblik
la ki gen dènye mo a...», piske, toujou dapre palmantè
a: «Nou mennen palmantè, sa n ap fè se asire nou ekzekitif
la, chèf gouvènman an pa rapò ak ekspoze politik jeneral
li te fè... pwen pa pwen sa l te di yo respekte».
Civil pi rèd ap defye lajistis
Nan dat 11 oktòb la, yon gwo eskonbrit te pete devan palman an,
ant sekirite palman an ak chèf Jenès pouvwa popilè
(JPP) a, René Civil, ke lapolis ak lajistis pretann ke yo ap chache
kou chen fou. Afè sa a te fèt ekzakteman devan lachanm depite
a e depite Jakmèl la Wilner Content te di: «Mwen fè
yo bay lanmen e m fè l aksepte pou al lage lòt zanmi an.
E youn aksepte pou youn kapab respekte lòt. Nou menm nou kwè
fòk kapab gen lapè nan mitan yo menm k ap viv deyò
a...Gen anpil zam ki te rale. Zam pa tire erèzman, men gen anpil
kout zam ki bay e m wè gen anpil moun ki fache. Sekirite isit yo
fache, sekirite René Civil yo fache.» Poutan gen manda darè
ki ta dèyè René Civil.
Tigwav: Travay peyi a avan
«N ap mande Fanmi Lavalas pou l sispann pèdi tan nan chita
ak Konvèjans, sosyete sivil, kèk sektè nan kominote
entènasyonal la, ki pa gen ankenn angajman ak pèp ayisyen
an, men pito ki gen enterè fè dilatwa nan kriz fabrike, pandan
kriz reyèl la, kriz tout bon vre a, ki se grangou, chomaj, lavichè
a ap vale teren chak jou pi plis», te di yon manm OP pwòch
Lavalas nan Ti Gwav, Monal Dor.
Zenglendo kontinye twonpe vijilans lapolis
Malgre se chak semenn pòtvwa polis nasyonal (PNH) la, Jean Dady
Siméon, ap prezante zenglendo li di ke yo arete, zenglendo toujou
ap feraye nan kèk zòn Pòtoprens. Atout lapolis toujou
di l ap pran divès mezi pou fini ak zafè zenglendo a, sa
pa anpeche gen divès zak zenglendo ki fèt nan peyi a, nan
2 dènye semenn sa yo. Nan yon magazen ri Travèsyè,
nan dat 11 oktòb la, plizyè jèn ti zenglendo ame te
fè atak sou sekirite yon magazen e sant kote yo chanje lajan. Yon
sekirite sant komèsyal sa a te pran yon bal nan vantCreole1
REL rele anmwe!
Nan yon nòt pou laprès
ki pote dat 16 oktòb, Rasanbleman elèv lekòl (REL)
kritike sitiyasyon jenès la ap viv la kote «nan chak kafou
se yon pil fatra k ap degaje move odè pwatrinè». Nan
nòt sa a ki siyen pa 30 elèv, Rel konstate «bwat leta
se koripsyon, eksplwatasyon. jèn fi ak jèn gason k ap vann
kò yo pou yon vye travay. Sida ap vale teren akoz lamizè.
Y ap ranmase elèv nan tout lise pou y al afabetize a volonte, pandan
y ap vòlè lajan al sere... Li lè, li tan pou sa chanje.
Fòk sa chanje. Nou dwe leve kanpe. Nou pa dwe rete bèbè».
Yo pa bliye 15 oktòb
Regroupman òganizasyon popilè
granmoun yo ak Inyon nasyonal nòmalyen ayisyen (UNNOH) sòti
yon nòt kote yo deklare «15 oktòb 1994 - 15 oktòb
2001: 7 ane lawont ak koripsyon». 7 ane apre retou «alòd
demokratik» la, nan nivo politik, nan nivo sosyal, nan nivo ekonomik,
«lavalas montre li pa kanpe sou bit fè anyen». Oganizasyon
sa yo nan regroupman an (SAJ/Veye Yo, Chandèl, MUPAC, Sotra, Tèt
kole) kondane vòl, represyon ak move politik gouvènman lavalas
la ak kolaboratè l yo. E yo fini pou konstate: «7 ane apre,
deblozay lavalas fè nan peyi a montre aklè pwojè li
a pa depaman ak lòt pati ak regwoupman pati politik tradisyonèl,
reyaksyonè, tankou: MIDH, Konvèjans demokratik, elatriye».
Sid: Konvèjans mande pa li
«Tout mannyè, solisyon
kriz la, li dwe pase pa anilasyon eleksyon 21 me yo. Nou di fòk
se ta yon Premye minis lopozisyon ki ta dwe konpoze yon gouvènman
avèk mesye Jean Bertrand Aristide. E nou di fòk konsèy
elektoral ki pral monte a, fè eleksyon nan tout endepandans e jwenn
posibilite san presyon pou l travay...», te deklare Similien Marc
André ki se pòtpawòl yon sèten Kòdinasyon
ak òganizasyon kominotè (KOGOK) ki tabli nan Sid peyi a.
Moun ap mande eske se kòm gouvènman Lavalas la li menm bliye
kò l nan fè politik lakoubèt, èske moun konvèjans
ap pile pye li?
Etwal popilè/Konvèjans mande kanpe negosyasyon yo
Yon «òganizasyon»
pwòch Konvèjans demokratik la, yo rele Etwal popilè
(EP) Alexis Clérius la, kritike vòl li wè k ap fèt
nan sen pouvwa Lavalas la. Yon sèten Wilson Laviolette ki t ap pale
nan non EP deklare: «Negosye ak Lavalas se apiye dwòg, se
apiye koripsyon, se apiye dezòd nan peyi a, se apiye Ronald Cadavre
ke lapolis pa ka arete, René Civil, Paul Raymond k ap mache tout
lajounen nan lari, lapolis pa ka arete yo... Se pou opozisyon an (Konvèjans
lan) kanpe sou keksyon negosiyasyon yo ak Fanmi Lavalas.»
Ensekirite a remonte
Nan dènye semenn sa yo zafè ensekirite a remonte anpil. Moun anrejistre divès ka zenglendo k ap dechèpiye moun, kit se nan lari, kit se nan machin transpò piblik. Mete sou sa divès ka moun ki mouri pa bal nan plizyè kote. Ata sekretè deta sekirite piblik la, Gérard Dubreuil, te konstate: «Gen twòp bagay onivo kidnaping, vòlè machin...» Poutant, menm lè lapolis toujou pwomèt sitiyasyon an ap amelyore se nadmarinad. Menm zafè «tolerans zewo» a tout moun pa t finn wè klè ladan koumanse ap rantre nan jwèt politik. Sou baz «tolerans zewo» sa a, divès militan politik e manm laprès gentan ap sibi presyon ou move zak anba men nouvo «atache» ki fè pati gwo tolerans zewo sa yo, ki pi souvan anba kontwòl yon seri eli Fanmi Lavalas nan divès zòn.
.
*~