Nan peyi Dayiti
Nouvèl Kout Kreyòl
Gadkòt meriken retounen 183 bòtpipòl
Madi 26 jen la, gadkòt meriken mennen tounen 183 bòtpipòl ayisyen ki t ap eseye, nan wikenn anvan an, rantre an Florid. Youn nan yo te di: «Sou lanmè a mwen santi tèt an mwen te lou paske mwen pa manje, vant mwen vid, mwen pa bwè... Men kounye a mwen chita, se men mwen mete nan bouch la a, paske mwen kite 2 ti moun, mwen kite manman m, mwen pa gen papa, mwen pa gen èd, mwen pa gen moun ki ap ede mwen.» Bò pa yo, yon responsab ayisyen yo te di: «Se 200 goud... nou jis ba yo mwayen pou yo ale lakay yo, kòb nou ba yo a jis pou yo retounen lakay yo. Nou pa t gen posibilite pou nou resevwa yo, men jodi a nou gen posibilite a, nou sou plas pou nou ede...»
Anbasadè a mande rektifikasyon
Anbasadè meriken an Brian
Dean Curran mande chèf leta peyi a, Jean Bertrand Aristide, pou
li ta rektifye deklarasyon «zewo tolerans» prezidan an te fè
a, piske selon diplomat la moun ka mal konprann sa ki te di a. Curran ki
ale nan menm sans ak anbasadè franse ann Ayiti a te deklare ke «nou
pa kapab korije yon bagay ilegal ak yon lòt zak ilegal»
(Kiskeya 28/06/01). Poutan, lefèt menm anbasadè meriken an
antre bouch li nan zafè peyi a konstitye yon zak ilegal, ki pa siye
ak okenn règ sou relasyon entènasyonal ak sou diplomasi.
Kidonk anbasadè a pase nan yon wout ilegal pou l mande korije yon
deklarasyon li jije ki pa korèk!
Eksplikasyon Aristide sou «zewo tolerans» lan
«Lajistis gen pou l fè
travay li lè lapolis remèt lajistis. Yon moun ki antò,
lajistis gen pou l koute, pou selon lalwa li di men ki sanksyon li bay
moun nan, e lè sa nou menm n ap twò kontan wè pa gen
moun nan mitan nou k ap sitire ni vòlè, ni kriminèl,
ni zenglendo», te deklare prezidan Jean-Bertrand Aristide nan
plasman ansyen kòdijeni FADH la, nan Sen Maten. Prezidan an te tou
fè jenn yo divès pwomès: «Donk se yon plas
piblik... Sen Maten pral tounen... kote gen foutbòl, kote ki gen
teren jwèt, se sa, pou nou genyen li gratis ti cheri.»
Prezidan an te tou lanse apèl bay tout moun nan katye popilè
yo pou yo pa ankouraje fè san koule.
Lapolis mete 2 kolombyen anba kòd
Lendi 25 jen 2001 an, lapolis
nan Gonayiv mete lapat sou 2 kolombyen ki te mele nan zafè transpò
dwòg e sezi 10 sak ki te ranpli ak dwòg. Lapolis depatman
te anonse tou ke gen yon pati nan dwòg la ki te nan 3 ti avyon ki
te disparèt e ke se popilasyon an ki ta bwote li. Moun nan zòn
yo te kraze vit 2 nan 3 ti avyon yo. Lòt la te gentan al fè
wout li. Yon delegasyon nan direksyon jeneral PNH la te rann yo imedyatman
nan Gonayiv.
41 lanmò nan yon aksidan
Nan yon aksidan machin ki fèt madi 26 jen an vè 2zè 30 nan maten nan Mòn Zoranje, nan komin Sen Lwi di Sid, 41 moun mouri, 8 lòt blese ak 4 ki sòti san yo pa gen anyen. Pami moun ki mouri yo gen 2 jij ki t ap vin nan yon reyinyon ak prezidan an nan palè nasyonal: Jean Luckner Bureau (Lilavach) e Robert Leis (Manich). Gen Pierre Sylvain Ricardi ki se chèf sikilasyon nan depatman sid la ki te chita bò chofè a nan moman aksidan an, ki jwenn lanmò li tou. Jij Pierre Paul Damas te nan yon eta kritik, jij Sony Placide pa t gen anyen. Kamyon/bis transpò piblik sa a ki pote non Vanesa, te rive chavire nan yon falèz, se detan l te fin double yon lòt ak tout vitès e ke l te al frape ak yon trelè ki te an pàn sou wout la, nan yon koub anba mòn Zoranje a. Antou, te gen 53 moun nan bis Vanesa a.
Aksidan mòn Tapyon
5 moun mouri, 44 lòt blese
grav nan yon aksidan, jedi 28 jen an, ke otobis «Oke Jhonny»
fè nan mòn Tapyon. Otobis sa a ki asire transpò Pòtoprens/Okay
te chavire. Ajan lapolis yo te mennen laplipa moun yo al mete lopital.
Leyogàn: 13 sispèk anba kòd
Nan jou 28 jen an, lapolis Leyogàn
anonse li mete lapat sou 4 akize zenglendo nan zòn Makonb (dezyèm
seksyon Tirivyè Lewogàn), se sa komisè polis vil sa
a, Michel-Ange Jean-Baptiste te anonse, e di tou ke sa fè 13 sispèk
antou ki anba kòd pou mwa jen an.
Grandans: PNH la ranmase 4 zenglendo
Direktè depatmantal PNH
la nan Grandans, Jean-Robert Faveur anonse ke lapolis arete 4 prezime zenglendo,
mèkredi 27 jen 2001 an. 2 nan Zabriko ak 2 lòt nan Fon Wouj.
Bandi yo ki sanble te vini kache nan Grandans la te gen telefòn
celilè ak anviwon 60 dola ameriken sou yo. 2 dènye yo te
di yo se kawoutchouman, se sa k fè yo ta gen lajan sa a.
NCHR demanti minis lan e fè l ekzijans
Nan yon nòt pou laprès ministè Lajistis pibliye,
minis Lissade ta vle montre fè m detèminasyon l pou l kontinye
pouswiv pou pi devan ankèt sou dosye asasina Jean Dominique ak Jean
Claude Louissaint an. Minis la di nan dat 29 jen 2001 an li te rankontre
ak NCHR, POHDH, AJH, Fondasyon 30 sektanm, Eko vwa Jean Dominique ki se
yon ansanm òganis dwa moun, e li te fè konnen ke rankont
sa a te chita sou sanksyon li ap pran kont jij de pè Jean Gabriel
Ambroise, sekirite k ap kontinye mete anplas pou jij Gassant ak kolaborasyon
ki dwe ekziste ant òganizasyon dwa moun yo ak ministè Lajistis,
pou rive fè limye sou dosye asasina sa a. Nan menm jou minis Lissade
te mete nòt la deyò a, Pierre Espérance nan NCHR te
demanti minis la ki te di nan nòt li a, ke òganizasyon dwa
moun yo pa tèlman konsidere prezans jij Gassant kòm sèl
kondisyon pou dosye a ta rapouswiv, okontrè, Pierre Espérance
te montre ke òganizasyon dwa moun yo krenn anpil pou demisyon jij
Gassant pa ta lakoz dosye a paralize e kanpe nan wout: «Kominike
ki soti pa ministè Lajistis, ki di òganizasyon ki te patisipe
nan rankont sa di yo pa atache avèk jij enstriksyon an, nou pa janm
di sa. Nou se yon seri òganizasyon dwa moun k ap batay kont enpinite
anndan peyi a, k ap goumen pou genyen yon leta de dwa, nou menm nou te
pran pozisyon, nou fè yon seri mobilizasyon pou fè ankèt
sa a kapab rive, pou limye fèt sou asasina Jean Dominique avèk
yon seri lòt moun ki viktim anndan peyi sa a. Men nan okenn moman
nou pa t pale sou keksyon nou pa atache avèk okenn moun, sa pa t
sijè diskisyon nou yo, m panse fòk klarifikasyon fèt
sou sa!», te di responsab NCHR la, ki te ajoute ke pandan rankont
lan «Minis la montre nou yon lèt li siyen, li voye bay jij
de pè a Gabriel Ambroise, kote li sanksyone li pou 6 mwa. Bon nou
panse sanksyon sa a te dwe rann piblik... Dayè se menm minis Jistis
la revoye yon jij enstriksyon avèk yon sibstiti komisè gouvènman,
sa fè yon pakèt tole, li rann li piblik...» konsa Espérance
te mande minis Lissade pou l enfòme popilasyon an sanksyon li pran
kont jij de pè Ambroise la.
16 milyon pou 800 milyon
Youn nan paran viktim masak Kafou Fèy la, Muray Lustin Jr anonse
nan yon konferans pou laprès ke jijman pwosè sivil masak
sa a poko janm siyifye a paran yo, ki pa menm gen lajan, ap bezwen «16
milyon goud pou yo peye direksyon jeneral enpo (DGI), selon lwa òganizk
1987 la, jis pou yo ka benefisye 800 milyon goud domaj ak enterè
leta ayisyen ak kondane yo ap gen pou bay la». Si paran viktim yo
pa janm jwenn 16 milyon goud sa a y ap tou pèdi 800 milyon goud
yo ta dwe benefisye nan men asasen yo?
Sa chèf lame dominiken an ap regle?
Chèf lame dominiken lan majò jeneral Manuel Ernesto Polanco
Salvador anonse ke lame l ap dirije a achte 10 milyon dola ekipman elektwonik
modèn, pou l enstale sou fwontyè a, sou pretèks pou
l siveye fwontye a lajounen kou lannwit. Pami ekipman sa yo li di gen:
rada elektronik, òdinatè, limyè enfrawouj, etc. Men
li pa t di konbyen gwo zam fannfwa li aliyen tou, li ka koze yon menas
grav sou tèt peyi Dayiti. Majò jeneral la te kontinye pou
di gen 4 elikoptè, plizyè machin tout teren ki pral penmèt
lame a siveye fwontwyè a. Materyèl elektronik yo, toujou
daprè majò jeneral la, ap ka kontwole 380 kilomèt
fwontyè a. E enstalasyon ekipman sa yo ap fini nan 6 mwa.
Minis lan satisfè li menm sèl
Minis edikasyon nasyonal la, Georges Gaston Mérisier di li satisfè
de òganizasyon bakaloreya premye pati a. Li di gen dispozisyon ki
te pran pa kad ministè a ki pote fwi, e minis lan anonse piblikasyon
rezilta ekzamen yo pou fen mwa jiyè a. Petèt se senpman minis
Georges ak moun ki t ap vann tèks ekzamen filo yo nan lari a ki
satisfè, puiske toupatou nan ekzamen yo, se gagòt moun t
ap obsève!
Ench: jij yo solidè
Jounen jedi 28 jen 2001 an, tout jij nan Ench yo kanpe travay pou yo mobilize, pou montre kouman yo solidè ak jij Cénat Fleury e sibstiti Elcot St Armand ke minis Lissade te akize nan zafè dwòg e abi sou moun, kote 2 responsab lajistis sa yo te jwenn revokasyon yo anba men minis lan. Yo mande minis la plis eksplikasyon sou revokasyon sa a e yo te soulve sa atik 380 kòd enstriksyon kriminèl pa preskri, e ke yo wè minis la k ap pale de leta de dwa, pa respekte, selon yo.
*~